yakupcop
Bronz Üye
 
Karma: 23
Offline
Mesaj Sayısı: 139
|
 |
« : Şubat 21, 2007, 10:20:37 ÖS » |
|
ZAMİRLER (Adıllar) Zamirler (Alm. Pronomem; Fr. Pronom; İng. pronoun) isim cinsi arasında en değişik kelimelerdir. Bunların diğerlerinden farkları şu altı nokta etrafında toplanabilir: 1) mana, 2) genişlik, 3) kelime yapma, 4) iyelik, 5) çekim, 6) edatlara bağlanma. 1. Mana bakımından aradaki fark zamirlerin aslında tek başlarına, başlı başına ele alındığında manasız olmalarıdır. Zamirler mesela toprak, kalem gibi bir nesnenin adı değildir. Kelime olarak bir eşya, bir varlık karşılamazlar. Demek ki zamirler isim değil, ismin yerini tutan kelimelerdir. 2. Zamirler her şahsın ve her varlığın yerini tuttukları için kendileri kelime olarak manasız, fakat kapsamları çok geniş kelimelerdir. Bir “o” zamiri, bir “bu” zamiri binlerde nesneyi temsil edebilir, onları gösterebilir. 3. Zamirlerin diğer isimlerden bir farkı da kelime yapımına onlar kadar elverişli olmamalarıdır. Ancak bir ikisi yapım eki alır: ben-lik, sen-lik, ben-siz, ben-cil gibi. 4. Zamirler iyelik eki almazlar. 5. Zamirlerin diğer isimlerden en büyük farkı ise çekim sırasında kök değiştirmeleridir: ben-bana, sen-sana gibi. Türkçe eklemeli bir dildir. Çekim sırasında kök değişmez. İşte bu konuda zamirler böylece çok büyük bir istisna teşkil etmektedirler. 6.Zamirler edatlara bağlanırken diğerlerinden farklı olarak ek alırlar: ben-im, sen-in için gibi. Bütün bu farklar zamirlerin isim cinsi içinde çok değişik bir yeri olduğunu göstermektedir. Ama tabii yine de zamirler isim cinsi içinde kelimelerdir. Çünkü: 1. Temsil ve işaret suretiyle de olsa, diğer isimler gibi yine nesne karşılarlar. 2. Zamirler de yine isimler gibi çekilir: ben-den, bu-nu gibi. 3. Kelime gruplarından ve cümlelerde isim işlemi görürler, isim fonksiyonu ile kullanılırlar, isim vazifesi görürler. Zamirin özellikleri : 1- Tek başına görev üstlenir. (Sen, biz, o...) 2- Sözü kısaltmaya yarar. 3- Çoğul biçimleri vardır. (Sizler...) 4- Hâl ekleri alır. (Beni, bende...) 5- İyelik ekleri alır. (Benim, senin...) 6- Tamlama eklerini alır. (Benim evim) 7- Zamirler cümlede “yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç” olabilir. Sıfat-zamir ayrımı: bu - şu - o › işaret sıfatı bu - şu - o işaret zamiri bunlar - şunlar - onlar Bu kalem benim. ("bu" sözcüğü yerine başka bir sıfat koyabiliyoruz "mavi" gibi. O halde buradaki "bu" sözcüğü işaret sıfatıdır.) Bu benim. ("bu" sözcüğü yerine isim koyabiliyoruz "kalem" gibi. Buradaki "bu" sözcüğü işaret zamiridir.) Bazı çocuklar... (belgisiz sıfat) Bazıları gelmedi. (belgisiz zamir) SORU Aşağıdakilerin hangisinde soru anlamı zamirle sağlanmıştır? a) Bunları sen mi kırdın? (soru eki) b) Havalar nasıl gidiyor? (soru zarfı) c) Hangi kitabı istiyorsun? (soru sıfatı) d) Neden ders çalışmadın? (soru zarfı) e) Çocuk ne istiyordu? (soru zamiri) Doğru cevap "e" seçeneğidir. Soru Elemanları: 1. Soru eki ›mi 2. Soru Sıfatı › Nasıl adam (soru isme yönelirse sıfattır) 3. Soru Zarfı › Sebep isteyen bütün sorular soru zarfıdır. Niye ağlıyor? Ne bakıyorsun? Niçin... Neden... 4. Soru Zamiri ›Ad isteyen sorulardır. Kim geldi? Neyi kırdı? *Soru sıfatlarının önündeki isim düşerse, soru sıfatı, soru zamiri olur. Hangi çocuk? (sıfat) Kaç kişi? (sıfat) Hangisi? (zamir) Kaçı? (zamir) Ne işte çalışıyorsun? (soru sıfatı) Kaç gündür neredeydin? (soru zamiri) Sarı mı daha güzeldi? (soru eki) Nasıl bir oyuncak olduğunu bana niye söylemedin? (soru zarfı) Sıraya kaçar kaçar oturdunuz? (soru zarfı) ZAMİRLER (ADILLAR) İsmin yerini tutan, ismin yerine kullanılabilen kelimelere denir. Zamirler anlam ve biçim yönünden şu çeşitlere ayrılır: Z A M İ R L E R zamir Kelime Biçimindeki Zamirler Ek Biçimindeki Zamirler
İyelik Zamirleri İlgi Zamiri Kişi (Şahıs Zamirleri)
Soru Zamirleri
İşaret Zamirleri Belgisiz Zamirler Zamirlerin Öğe Oluşu 1. Zamirler, özne olabilir. Bu kitabı ben hazırladım. 2. Zamirler, sözde özne olabilir. Ben aldatıldım. 3. Zamirler, belirtili nesne olabilir. Müdür seni çağırıyor. 4. Zamirler, dolaylı tümleç olabilir. Ona biraz para ver. 5. Zamirler, yüklem olabilir.Benim için en önemli kişi sensin. A. Kelime Halindeki Zamirler 1. Şahıs zamirleri : Sadece insan isimlerinin yerini tutan zamirlerdir. “ BEN, SEN, O, BİZ, SİZ, ONLAR” 2. İşaret zamirleri : isimlerin yerini işaret yoluyla, göstererek tutan zamirlerdir. “BU, ŞU, O, BUNLAR, ŞUNLAR, ONLAR” Dikkat : “O” kelimesi hem işaret hem de şahıs zamiri olarak kullanılabilir. İnsan için kullanılırsa şahıs zamiri, insan dışındaki varlıklar için kullanılırsa işaret zamiridir. Onlar sandığınız kadar zengin değil. (şahıs) Onu hangi mağazadan aldın? (işaret) 3. Dönüşlülük zamiri : “Kendi” kelimesidir. Kişi kavramını kuvvetlendirmek için kullanılır. Ben sana kendi kalemimi vereyim. Bunu onun kendisinden duymuştum. 4. Belgisiz zamirler : İsimlerin yerini belli belirsiz, kesin olmayacak şekilde tutan zamirlerdir. “BAZISI, KİMİ, ÇOĞU, HEPSİ, BİRKAÇI, BİRÇOĞU, TÜMÜ, TAMAMI, HERKES, HİÇBİRİ, BİRİ, FALAN...” 5. Soru zamirleri : İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. Esas soru zamirleri “KİM ve NE”dir bunun yanında soru bildiren diğer sözcüklerde soru zamiri olarak kullanılabilir. Hangisi, ne kadarı, nereye, nereden, kimden...
|